[ok. 2 minut czytania]
Spis treści
Lepiej jest pożywać pewną, choć skromną strawę rozumu niż w obawie, by nie przeoczyć głosu Prawdy, pozwolić na pożywanie wszelkiej nieskontrolowanej strawy, która może częściej jest trucizną niż zdrowym i zbawiennym pokarmem[1].
Kazimierz Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii. Teoria poznania, metafizyka
-
Wpływ książki
Książka Zagadnienia i kierunki filozofii nie jest najnowszym opracowaniem filozofii. Została wydana po raz pierwszy w 1949 r., jednak nadal ma wartość. Autor jest reprezentantem szkoły lwowsko-warszawskiej. Można by zaryzykować stwierdzenie, że z polskich szkół filozofii wniosła największy wkład w światową filozofię, wydając np. wybitnego logika Alfreda Tarskiego. Miała i ma też wpływ na współczesnych filozofów. Jest przedmiotem rozmowy rekrutacyjnej na II stopień zaocznych studiów filozoficznych Uniwersytetu Warszawskiego.
-
Treść
Jest to skrótowe opracowanie. Jak to stwierdza Ajdukiewicz, najlepsze usługi odda książka na poziomie średnim[2]. Można odnieść wrażenie, że nie zawiera niektórych dziedzin filozofii. Ajdukiewicz tłumaczy wybór metafizyki i teorii poznania jako zagadnień filozofii tym, że są to najbardziej rdzenne nauki filozoficzne, a część nauk się od filozofii odrywa, takich jak logika czy psychologia[3]. Nie wszystko też siłą rzeczy jest opisane, bo od czasu wydania książki pojawiły się nowe teorie.
-
Trudność
Podczas czytania dobrze byłoby się wysilić się trochę i skupić uwagę. Raczej ze względu na tematykę niż ze względu na zdarzające się niecodzienne słowa czy obcojęzyczne zwroty, które na szczęście są rzadkością. Warto wysilić się również dlatego, by bezkrytycznie nie przyjmować forsowanych poglądów przez Ajdukiewicza. Dla balansu można by zgłębić niektóre stanowiska filozoficzne z innych źródeł.
-
Ocena
Zagadnienia i kierunki filozofii to skromna objętościowo, lecz pożywna strawa rozumu. Najsmaczniejsza dla osób o zacięciu filozoficznym w wydaniu bardziej analitycznym, a mniej smaczna, lecz nadal pożywna również dla osób o innych gustach. Jeżeli jednak szuka się pożywki emocjonalnej, to można się zawieść. Jest to podejście naukowe do filozofii, opracowanie, a nie literatura piękna. Raczej nie znajdzie się w niej ciekawych anegdot, które zawierają niektóre ksiązki o filozofii (szczególnie historii filozofii). Zdarzają się jednak mądrości autora, takie jak np. cytat z początku.
[1] K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii. Teoria poznania, metafizyka, wyd. Aletheia, Kęty – Warszawa 2004, s. 52.
[2] J. Woleński, Wstęp, [w:] K. Ajdukiewicz, Zagadnienia i kierunki filozofii…, s. 12.
[3] Tamże, s. 13-14.